ਆਈ. ਆਈ. ਟੀ. ਮੰਡੀ ਨੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ

ਸ़ਿਮਲਾ / ਮੰਡੀ ਜੁਲਾਈ 8 ( ਪੀ. ਟੀ. ਆਈ. ) - ਆਈ. ਆਈ. ਟੀ. ਮੰਡੀ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ़ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਆਫ਼ਤ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ । ਭਾਰਤੀ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ( ਆਈ. ਐੱਚ. ਆਰ. ਐੱਸ. ) ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ़ੀਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਈ ਢਲਾਣ ਅਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਾਨ - ਮਾਲ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਨਵੀਂ ਵਿਕਸਤ ਲੈਂਡਸਲਾਈਡ ਅਰਲੀ ਵਾਰਨਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ( ਐੱਲ. ਈ. ਡਬਲਿਊ. ਐੱਨ. ਐੱਮ. ਏ. ) ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟੌਪੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸੰਵੇਦਨਸ़ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਰੀਅਲ - ਟਾਈਮ ਵਰਖਾ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, " ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਸ़ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ - ਆਈ. ਆਈ. ਟੀ. ਮੰਡੀ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਐਲ. ਈ. ਡਬਲਿਊ. ਐਸ. ਪੂਰੇ ਭਾਰਤੀ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਦੇਸ़ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ । ਐੱਲ. ਈ. ਡਬਲਿਊ. ਐੱਸ. ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤ ਸਕਣ । ਇਸ ਖੋਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਿਵਲ ਐਂਡ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ( ਆਈ. ਆਈ. ਟੀ. ਮੰਡੀ ) ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡੇਰਿਕਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ ਸ़ੁਕਲਾ ਨੇ ਖੋਜ ਵਿਦਵਾਨ ਅੰਕਿਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨਿਤੇਸ़ ਧੀਮਾਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ । ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸ़ੁਕਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, " ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਸ़ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਡਾ ਐੱਲ. ਈ. ਡਬਲਿਊ. ਐੱਸ. ਇੱਕ ਵੈੱਬ - ਅਧਾਰਤ ਐਪਲੀਕੇਸ़ਨ ਰਾਹੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਚ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਉਪਾਅ ਕਰ ਸਕਣ । ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਅਧਾਰਤ ਸ़ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਆਫ਼ਤ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ़ਾਲੀ ਨਿਵੇਸ़ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ - ਉਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਾਰਵਾਈ ਯੋਗ ਫੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਸ़ੁਕਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, " ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ - ਵਿਆਪੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਚ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਤਾਲਮੇਲ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਖੋਜ ਸਮੂਹ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁ - ਪੱਧਰੀ ਪਹੁੰਚ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ । ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ़ੀਲਤਾ ਦਾ ਨਕਸ़ਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਭੂ - ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ ( ਜੀ. ਐੱਸ. ਆਈ. ) ਡਾਟਾਬੇਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 26,000 ਜ਼ਮੀਨ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ । ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੈਂਬਲ ਮਸ़ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ਮੀਨ ਡਿੱਗਣਾ - ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ । ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀ - ਆਰ. ਆਈ. ਐੱਲ. ( ਵਰਖਾ - ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ) ਮਾਡਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਸਾ ਦੇ ਆਲਮੀ ਲੈਂਡਸਲਾਈਡ ਕੈਟਾਲਾਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਆਈਐੱਮਈਆਰਜੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਡੇਟਾ ਸੈੱਟਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੱਤ ਵਰਖਾ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ । ਕਿਉਂਕਿ ਵਰਖਾ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹਮੇਸ़ਾ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪੀ - ਆਰਆਈਐੱਲ ਮਾਡਲ ਗਤੀਸ़ੀਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਿਛਲੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਰਖਾ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਅੰਤਿਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਗਣਨਾ ਸਥਿਰ ਸੰਵੇਦਨਸ़ੀਲਤਾ ਨਕਸ़ੇ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿਸ़ਲੇਸ़ਣ ਦੇ ਅਧਾਰ'ਤੇ ਗਤੀਸ़ੀਲ ਪੀ - ਆਰ. ਆਈ. ਐੱਲ. ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ ਜੋਖਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਸ़ਤ - ਅਧਾਰਤ ਸ़੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀਸ़ਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੋਖਮ ਸ़੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਆਈ. ਆਈ. ਟੀ. ਮੰਡੀ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇੱਕ ਗੂਗਲ ਅਰਥ ਇੰਜਣ ਅਧਾਰਤ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਦਿਨ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਉਦੇਸ़ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਤੱਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਅਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣਾ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਪਭੋਗਤਾ ਪੀਡੀਐੱਫ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਬੁਲੇਟਿਨ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਥਾਵਾਂ ਲਈ ਵਟਸਐਪ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਐੱਲ. ਈ. ਡਬਲਿਊ. ਐੱਸ. ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਤੇ ਸਥਾਨ - ਵਿਸ़ੇਸ़ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ ।