24 - 25 ഓഡിറ്റ് റിപ്പോർട്ടിൽ മഹാരാഷ്ട്രയുടെ ബജറ്റ് വായ്പകൾ 28,325 കോടി രൂപയായി ഉയർന്നു.

സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ബജറ്റ് രേഖകളിലോ അക്കൌണ്ടുകളിലോ ബാധ്യതകൾ സുതാര്യമായി പ്രതിഫലിക്കാത്തതിനാൽ മഹാരാഷ്ട്രയുടെ ഓഫ് - ബജറ്റ് വായ്പകൾ 28,325 കോടി രൂപയായി ഉയർന്നു, ഇത് അതിന്റെ ഫലപ്രദമായ കടബാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതിനും നിയമനിർമ്മാണ മേൽനോട്ടം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നതിനും കാരണമാകുന്നു. ബജറ്റിൽ വെളിപ്പെടുത്താതെ ബാധ്യതകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് സുതാര്യതയെയും തലമുറകൾക്കിടയിലുള്ള ഇക്വിറ്റിയെയും കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ ഉയർത്തുന്നു. 2024 - 25 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൻ്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഏക്നാഥ് ഷിൻഡെയായിരുന്നു സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി. നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2024 നവംബറിൽ നടന്നു. ഷിൻഡെയുടെ കീഴിൽ ധനമന്ത്രിയായിരുന്ന ബി. ജെ. പി നേതാവ് ദേവേന്ദ്ര ഫഡ്നാവിസ് മുഖ്യമന്ത്രിയായി. ഫഡ്നാവിസാണ് ഇപ്പോൾ ധനകാര്യ വകുപ്പും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. നേരിട്ടുള്ള വായ്പയെടുക്കുന്നതിനുപകരം സർക്കാരുകൾ പൊതു സ്ഥാപനങ്ങൾ വഴിയോ സ്പെഷ്യൽ പർപ്പസ് വെഹിക്കിളുകൾ വഴിയോ ( എസ്. പി. വി. ) ചെലവുകൾക്ക് ധനസഹായം നൽകുന്ന ഒരു ധനകാര്യ രീതിയാണ് ഓഫ് - ബജറ്റ് വായ്പയെടുക്കൽ. മഹാരാഷ്ട്ര സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ ( എം. എസ്. ആർ. ഡി. സി ) 2024 - 25 കാലയളവിൽ 18,440 കോടി രൂപയും 2023 - 24 കാലയളവിൽ 7,700 കോടി രൂപയും 2022 - 23 കാലയളവിൽ ഹൌസിംഗ് ആൻഡ് അർബൻ ഡെവലപ്മെൻ്റ് കോർപറേഷൻ ലിമിറ്റഡിൽ ( ഹുഡ്കോ ) നിന്ന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഗ്യാരണ്ടികൾക്കെതിരെ 2,500 കോടി രൂപയും വായ്പ സമാഹരിച്ചതായി ഓഡിറ്റ് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. ധനവകുപ്പിന്റെ അനുമതി വ്യവസ്ഥകൾ പ്രകാരം വായ്പ കാലയളവിലുടനീളം മൂലധന പലിശയും മറ്റ് ചാർജുകളും തിരിച്ചടയ്ക്കുന്നതിന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ വാർഷിക ബജറ്റ് വ്യവസ്ഥകൾ വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്, ഇത് ഈ വായ്പകളെ സംസ്ഥാന ഖജനാവിൽ നേരിട്ടുള്ള ബാധ്യതയാക്കുന്നു. മഹാരാഷ്ട്ര ഫിസ്കൽ റെസ്പോൺസിബിലിറ്റി ആൻഡ് ബജറ്റ് മാനേജ്മെന്റ് ( എം. എഫ്. ആർ. ബി. എം. ആക്ട് 2005 ) പ്രകാരം മൊത്തം ബാധ്യതകളിൽ സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ സഞ്ചിതനിധിയുടെയും പൊതു അക്കൌണ്ടിൻ്റെയും ബാധ്യതകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പൊതുമേഖലാ സംരംഭങ്ങളോ സർക്കാരിന് വേണ്ടി വിഭവങ്ങൾ സമാഹരിക്കുന്ന വകുപ്പുതല വാണിജ്യ സ്ഥാപനങ്ങളോ ധനസഹായം നൽകുന്ന തിരിച്ചടവുകളോടെ സംസ്ഥാന ബജറ്റിലൂടെ നൽകുന്ന ബജറ്റ് ഇതര രസീതുകളാണ് ബജറ്റ് വായ്പകൾ എന്ന് എം. എഫ്. ആർ. ബി. എം ചട്ടങ്ങൾ 2006 നിർവചിക്കുന്നു. ബജറ്റിൽ വെളിപ്പെടുത്താതെ അത്തരം ബാധ്യതകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് സുതാര്യതയെയും തലമുറകൾക്കിടയിലുള്ള ഇക്വിറ്റിയെയും കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ ഉയർത്തുന്നു, കാരണം ഈ വായ്പകൾ ബജറ്റ് രേഖകളോടും സംസ്ഥാന അക്കൌണ്ടുകളോടും ചേർന്നുള്ള വെളിപ്പെടുത്തൽ പ്രസ്താവനകളിൽ കാണപ്പെടുകയോ നിയമനിർമ്മാണ അംഗീകാരം നേടുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. ഓഡിറ്റ് പ്രകാരം 2025 മാർച്ച് 31 വരെയുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം 28,325 കോടി രൂപയാണ് ബജറ്റിനു പുറത്തുള്ള കുടിശ്ശിക. അതേസമയം ഫിനാൻസ് അക്കൌണ്ടുകൾ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കുടിശ്ശികയുള്ള പൊതു കടവും മറ്റ് ബാധ്യതകളും 85,9,097 കോടി രൂപയായി രേഖപ്പെടുത്തി. ഈ വായ്പകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഫലപ്രദമായ ബാധ്യതകൾ 8,87,422 കോടി രൂപയായി ഉയർത്തുന്നു. മഹാരാഷ്ട്രയുടെ മൊത്തം സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം 45,31,518 കോടി രൂപയായി കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നതിനാൽ പുതുക്കിയ കുടിശ്ശിക ജി. എസ്. ഡി. പിയുടെ 19.58 ശതമാനമാണ്. ബജറ്റ് രേഖകളിലും അക്കൌണ്ടുകളിലും അത്തരം വായ്പകൾ വെളിപ്പെടുത്താതിരിക്കുന്നത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഫലപ്രദമായ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകളെ കുറയ്ക്കുന്നുവെന്നും കടത്തിന്റെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള സമഗ്രമായ നിയമനിർമ്മാണ പരിശോധനയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നുവെന്നും ഓഡിറ്റ് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. ധനക്കമ്മി ജി. എസ്. ഡി. പിയുടെ 2.74 ശതമാനത്തിൽ ഫിസ്കൽ റെസ്പോൺസിബിലിറ്റി ആൻഡ് ബജറ്റ് മാനേജ്മെന്റ് സീലിംഗിൽ തുടരുകയാണെങ്കിലും, റവന്യൂ കമ്മി 29,994.76 കോടി രൂപയായി കുത്തനെ ഉയർന്നതായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് ആസ്തി സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുപകരം നിലവിലെ ചെലവുകൾക്ക് ധനസഹായം നൽകുന്നതിനായി വായ്പയെ ആശ്രയിക്കുന്നത് വർദ്ധിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ശമ്പള പെൻഷനുകൾ, പലിശ അടവുകൾ, സബ്സിഡികൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ മഹാരാഷ്ട്രയുടെ ചെലവുകൾ പ്രതിബദ്ധമായ ചെലവുകളിലേക്ക് വളരെയധികം വളഞ്ഞതായി റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു, ഇത് മൊത്തം വരുമാനത്തിന്റെ 63.45 ശതമാനമാണ്. വെർച്വൽ പേഴ്സണൽ ഡെപ്പോസിറ്റ് അക്കൌണ്ടുകളിലും ഡ്രോയിംഗ് ആൻഡ് ഡിസ്ബർസിംഗ് ഓഫീസർമാരുടെ ബാങ്ക് അക്കൌണ്ടുകളിലും പാർക്ക് ചെയ്തിരിക്കുന്ന വലിയ ചെലവില്ലാത്ത ബാലൻസുകളെക്കുറിച്ചും ഇത് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു, ഈ രീതി കൃത്രിമമായി ചെലവിന്റെയും കമ്മി കണക്കുകളുടെയും വർദ്ധനവ് വരുത്തിയതായി പറയുന്നു.