ഹൈഡ്രജൻ പവർ ട്രെയിനുകൾ ഇന്ത്യയിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കാൻ സാധ്യതഃ വിദഗ്ധർ

ന്യൂഡൽഹിഃ വെള്ളിയാഴ്ച ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഹൈഡ്രജൻ പവർ ട്രെയിനിന്റെ സമാരംഭം ഊർജ്ജ - തീവ്രമായ റെയിൽവേ മേഖലയ്ക്കായി ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നതിൽ നിന്നുള്ള മാറ്റത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുമെങ്കിലും രാജ്യത്തെ ബ്രോഡ് ഗേജ് ശൃംഖലയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഇതിനകം വൈദ്യുതീകരിച്ചതിനാൽ മുഖ്യധാരാ പരിഹാരമായി മാറുന്നതിനേക്കാൾ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജ പരിവർത്തനത്തിനും കാലാവസ്ഥാ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കുമുള്ള ഹൈഡ്രജന്റെ ദീർഘകാല സംഭാവന, പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന താങ്ങാനാവുന്ന ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ലഭ്യമാണോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുമെന്നും അത് ഒരു പ്രത്യേക പാതയിൽ സാമ്പത്തികമായി മത്സരാധിഷ്ഠിതമാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് ആയിരിക്കുമെന്നും വിദഗ്ധർ പറഞ്ഞു. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി വെള്ളിയാഴ്ച ഹരിയാനയിലെ ജിന്ദിൽ നിന്ന് സോണിപട്ടിലേക്കുള്ള പാസഞ്ചർ സർവീസ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യുമ്പോൾ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആദ്യത്തെ ഹൈഡ്രജൻ പവർ ട്രെയിൻ ലഭിക്കും. രണ്ട് നഗരങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള 89 കിലോമീറ്റർ ദൂരം രണ്ട് മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ പൂർത്തിയാക്കും, ട്രെയിൻ 12 ഇന്റർമീഡിയറ്റ് സ്റ്റേഷനുകളിൽ നിർത്തും. മണിക്കൂറിൽ പരമാവധി 75 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന 10 കാർ ട്രെയിനുകൾക്ക് 1,200 കിലോവാട്ട് ഹൈഡ്രജൻ - ഫ്യൂവൽ - സെൽ - പ്രൊപ്പൽഷൻ സംവിധാനം ഊർജ്ജം നൽകുമെന്ന് റെയിൽവേ മന്ത്രാലയം പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. കൽക്കരി, നീരാവി എന്നിവയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ സുസ്ഥിര ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകളിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വിശാലമായ യാത്രയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ അതിന്റെ ട്രെയിനുകൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിപ്പിച്ചു എന്നതിന്റെ പരിണാമത്തിലെ ഏറ്റവും പുതിയ അധ്യായത്തെ ഈ നാഴികക്കല്ല് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. " ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ ഒരു ഹൈഡ്രജൻ - ഫ്യൂവൽ - സെൽ - പ്രൊപ്പൽഷൻ സിസ്റ്റം പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഒരു ഫ്യൂവൽ സെല്ലിനുള്ളിലെ വായുവിൽ നിന്നുള്ള ഓക്സിജനുമായി ഹൈഡ്രജനെ സംയോജിപ്പിച്ച് വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയാണ്. ഈ വൈദ്യുതി ട്രെയിനിന്റെ മോട്ടോറുകൾക്ക് കരുത്ത് പകരുന്നുവെന്ന് ശിവ് നാടാർ സർവകലാശാലയിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗിലെ പ്രൊഫസർ ഹർപ്രീത് സിംഗ് അറോറ പറഞ്ഞു. " ഒരു ഹൈഡ്രജൻ ഫ്യൂവൽ സെൽ ട്രെയിൻ അടിസ്ഥാനപരമായി അതിന്റേതായ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഇലക്ട്രിക് ട്രെയിനാണ്. ഓവർഹെഡ് ലൈനുകളിൽ നിന്ന് വൈദ്യുതി എടുക്കുന്നതിനുപകരം ഉയർന്ന മർദ്ദമുള്ള ടാങ്കുകളിൽ സംഭരിച്ചിരിക്കുന്ന ഹൈഡ്രജൺ ഒരു ഇന്ധന സെല്ലിനുള്ളിലെ വായുവിൽ നിന്നുള്ള ഓക്സിജനുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിച്ച് വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു " ന്യൂഡൽഹി ആസ്ഥാനമായുള്ള തിങ്ക് ടാങ്ക് സെന്റർ ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് എൻവയോൺമെന്റിലെ സീനിയർ പ്രോഗ്രാം മാനേജർ മൌശുമി മൊഹന്തി പറഞ്ഞു. ഇന്ധന സെല്ലിൽ നിന്നുള്ള ഏക നേരിട്ടുള്ള ഉദ്വമനം നീരാവി മാത്രമാണെന്നും അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾ കത്തിക്കുമ്പോൾ സാധാരണയായി പുറത്തുവരുന്ന കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് കണികാ പദാർത്ഥമായ സൾഫർ ഓക്സൈഡുകൾ അല്ലെങ്കിൽ നൈട്രജൻ ഓക്സൈഡ് പോലുള്ള ദോഷകരമായ മലിനീകരണവസ്തുക്കളൊന്നും ഉത്പാദിപ്പിക്കാത്തതിനാൽ ഹൈഡ്രജൻ ഒരു ശുദ്ധമായ ഇന്ധനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കത്തുന്ന ഹൈഡ്രജനിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന നീരാവി അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒടുവിൽ ഇത് സ്വാഭാവിക ജലചക്രത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നു. ട്രെയിനിനുള്ള ഹൈഡ്രജൻ ഇന്ധനം " ഇന്ധനം നിറയ്ക്കുന്ന സ്റ്റേഷനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും ട്രെയിനിലെ സംഭരണ ടാങ്കുകളിൽ നിറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു " - മൊഹന്തി പി. ടി. ഐയോട് പറഞ്ഞു. ട്രെയിനുകൾക്കായി ജിന്ദിൽ ഒരു തദ്ദേശീയ ഹൈഡ്രജൻ സംഭരണ, ഇന്ധന സൌകര്യം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. " ഹൈഡ്രജൻ ഇന്ധനം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങളിൽ ഹൈഡ്രോജൻ ഉൽപ്പാദനം അല്ലെങ്കിൽ വിതരണ സൌകര്യങ്ങൾ, കംപ്രഷൻ സംവിധാനങ്ങൾ, ഉയർന്ന മർദ്ദമുള്ള സംഭരണ ടാങ്കുകൾ, വിതരണ ഉപകരണങ്ങൾ, സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഹൈഡ്രജനെ സാധാരണയായി സൈറ്റിൽ സംഭരിച്ചിരിക്കുന്ന ഉയർന്ന സമ്മർദ്ദത്തിലേക്ക് കംപ്രസ് ചെയ്യുകയും പ്രത്യേക വിതരണ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ ഓൺബോർഡ് ടാങ്കുകളിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു " - മൊഹന്തി പറഞ്ഞു. സുരക്ഷാ സവിശേഷതകളിൽ ട്രെയിനിനും ഇന്ധനം നിറയ്ക്കുന്ന പ്ലാന്റിനും ഹൈഡ്രജൻ ചോർച്ചയും അസാധാരണമായ ചൂടും കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള ഉപകരണങ്ങളും ഒരു വ്യക്തി പ്രതികരിക്കുന്നതുവരെ കാത്തുനിൽക്കാതെ ഹൈഡ്രജന്റെ വിതരണം സ്വയം നിർത്തലാക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒരു ഓട്ടോമാറ്റിക് ഷട്ട് - ഓഫ് സംവിധാനവും സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അടിയന്തിര സാഹചര്യങ്ങളിൽ ട്രെയിൻ സുരക്ഷിത സ്ഥാനത്തേക്ക് മാറ്റാൻ അനുവദിക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക മോഡിലൂടെ വ്യക്തിയെ സുരക്ഷിതമായി നിലനിർത്തുന്നതിനാണ് പൈലറ്റിന്റെ ക്യാബിൻ പ്രത്യേകമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നതെന്നും അതിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. മുൻകൈയെടുത്തുകൊണ്ട് ജർമ്മനി, ഫ്രാൻസ്, ചൈന, അമേരിക്ക, ജപ്പാൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രാജ്യങ്ങളുടെ ഒരു ലീഗിലേക്ക് ഇന്ത്യ പ്രവേശിച്ചു, ഒന്നുകിൽ നിർദ്ദിഷ്ട റൂട്ടുകളിൽ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾ സജീവമാണ് അല്ലെങ്കിൽ വൃത്തിയുള്ള റെയിൽ ഗതാഗതത്തിനായി ഇന്ധനം പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നു. ജർമ്മനിയാണ് ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഹൈഡ്രജൺ ട്രെയിനിന് തുടക്കമിട്ടത്. ഇത് 2018 ൽ ലോവർ സാക്സണി സംസ്ഥാനത്ത് വാണിജ്യ സേവനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. " ഹൈഡ്രജൻ പവർ ട്രെയിൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജ പരിവർത്തനത്തിന് പ്രധാനമാണ്, കാരണം ഇത് ശുദ്ധമായ കുറഞ്ഞ ഉദ്വമന ഗതാഗതത്തിലേക്കുള്ള നീക്കത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുന്നതിലൂടെയും ഹരിതഗൃഹ വാതക ഉദ്വമനം കുറയ്ക്കുന്നതിലൂടെ ഇന്ത്യയുടെ കാലാവസ്ഥാ ലക്ഷ്യങ്ങളെ ഇത് പിന്തുണയ്ക്കുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് വലിയ അളവിൽ ഊർജ്ജം ഉപയോഗിക്കുന്ന റെയിൽവേ പോലുള്ള മേഖലകളിൽ " - അറോറ പറഞ്ഞു. 2024 ഡിസംബർ 30ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയ്ക്ക് സമർപ്പിച്ച നാലാമത്തെയും ഏറ്റവും പുതിയതുമായ ദ്വിവത്സര അപ്ഡേറ്റ് റിപ്പോർട്ടിൽ ഇന്ത്യ 2020ലെ ഹരിതഗൃഹ വാതക ശേഖരം വിവരിച്ചു. രാജ്യത്തെ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് ഉദ്വമനത്തിൻ്റെ 92 ശതമാനവും ഊർജ്ജമേഖലയിൽനിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നതിൻ്റെ 13 ശതമാനത്തിലധികം ഗതാഗത മേഖലയുടേതാണ് - ഇതിൽ 94 ശതമാനവും റോഡ് ഗതാഗതത്തിൻ്റെയും 1 ശതമാനവും റെയിൽവേയുടേതാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സ് എന്ന നിലയിൽ ഹൈഡ്രജന്റെ സുസ്ഥിരത ഇന്ധനത്തെ മാത്രമല്ല, അത് എങ്ങനെ ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു - അതിന്റെ ഉപയോഗത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങളും അത് പ്രയോഗിക്കുന്ന മേഖലകളും. അതിന്റെ ഡി - കാർബണൈസേഷൻ സാധ്യത പൂർണ്ണമായും മനസ്സിലാക്കാൻ പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് ജല വൈദ്യുതവിശ്ലേഷണത്തിലൂടെ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഹരിത ഹൈഡ്രജനിന് കൂടുതൽ ഊന്നൽ നൽകണമെന്ന് ആഗോള സാങ്കേതിക സ്ഥാപനമായ എസ്എൽബിയിലെ ഉൽപ്പന്ന വിശകലന വിദഗ്ധൻ മൈനാക് മുഖർജി പറഞ്ഞു. " ഹൈഡ്രജൻ വിന്യാസം ഹരിത - ഹൈഡ്രജൺ ഉൽപ്പാദനത്തിന് മുൻഗണന നൽകണം. വിതരണ ശൃംഖലയിലുടനീളം ചോർച്ച കുറയ്ക്കുക. ഇന്ധന - സെൽ കാര്യക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും നേരിട്ടുള്ള വൈദ്യുതീകരണം സാധ്യമല്ലാത്ത ആപ്ലിക്കേഷനുകളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്യുക. യുഎസിലെ മിഷിഗൺ സർവകലാശാലയിലെ ഗവേഷകർ നടത്തിയ 2024 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ ഇലക്ട്രിക് ബദലുകൾ ലോഡ്, റേഞ്ച് എന്നിവയാൽ പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഹെവി - ഡ്യൂട്ടി റോഡ് റെയിൽ ഏവിയേഷൻ, മറൈൻ ട്രാൻസ്പോർട്ടേഷൻ എന്നിവയ്ക്ക് ഹരിത ഹൈഡ്രജനെ തന്ത്രപരമായി ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് കണ്ടെത്തി. " ജൂൾ " ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കണ്ടെത്തലുകൾ കാണിക്കുന്നത് വൈദ്യുതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗതാഗതം ഹൈഡ്രജനെ നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കുന്നതിനേക്കാളും അല്ലെങ്കിൽ ഹരിത ഹൈഡ്രജനും പിടിച്ചെടുക്കുന്ന കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച വൈദ്യുത ഇന്ധനങ്ങളെക്കാളും മൂന്ന് മുതൽ എട്ട് മടങ്ങ് വരെ കാര്യക്ഷമമാണ് എന്നാണ്. വൈദ്യുതീകരണം സാങ്കേതികമായി ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതോ സാമ്പത്തികമായി ചെലവേറിയതോ ആയ വൈദ്യുതീകരിക്കപ്പെടാത്ത പ്രാദേശിക റെയിൽ ലൈനുകളിൽ ഹൈഡ്രജൻ - പവർഡ് ട്രെയിനുകൾക്ക് ഒരു പരിധിവരെ ഡീസൽ ട്രെയിനുകളെ പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ജർമ്മനിയുടെയും ഫ്രാൻസിന്റെയും അനുഭവങ്ങൾ തെളിയിച്ചു. വിജയകരമായ വിന്യാസം റൂട്ട് അനുയോജ്യത, പങ്കിട്ട റീ - ഇന്ധനം അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങൾ, പുറന്തള്ളൽ കുറയ്ക്കുന്നതിന് ഹരിത ഹൈഡ്രജന്റെ ഉപയോഗം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. ഇന്ത്യയുടെ ബ്രോഡ് ഗേജ് റെയിൽവേ ശൃംഖലയുടെ 95 ശതമാനത്തിലധികം ഇതിനകം വൈദ്യുതീകരിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾക്ക് മുഖ്യധാരാ പരിഹാരമായി മാറുന്നതിനുപകരം ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. കാലാവസ്ഥാ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കുള്ള അവരുടെ ദീർഘകാല സംഭാവന താങ്ങാനാവുന്ന ഹരിത ഹൈഡ്രജന്റെ ലഭ്യതയെയും അവ നിർദ്ദിഷ്ട റൂട്ടുകളിൽ സാമ്പത്തികമായി മത്സരാധിഷ്ഠിതമാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. നിശ്ചിത റൂട്ടുകളും സമയക്രമവും കാരണം റെയിൽവേ ഹൈഡ്രജൻ വിന്യാസം പരീക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള അവസരം നൽകുന്നു, ഇത് ഇന്ധനം നിറയ്ക്കുന്ന അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത് എളുപ്പമാക്കുന്നു. " കൂടാതെ അവയ്ക്ക് ( ട്രെയിനുകൾക്ക് ) ദീർഘദൂരത്തിൽ ഉയർന്ന ഊർജ്ജം ആവശ്യമാണ്, ഇത് ഹൈഡ്രജന് കാര്യക്ഷമമായി നൽകാൻ കഴിയും " അറോറ പറഞ്ഞു. " ഹൈഡ്രജൻ ഫ്യൂവൽ സെല്ലുകൾക്ക് സാധാരണയായി ഹൈഡ്രജനെ വൈദ്യുതിയാക്കുന്നതിൽ 50 - 60 ശതമാനം കാര്യക്ഷമതയുണ്ട്. വൈദ്യുതവിശ്ലേഷണത്തിലൂടെ ഹൈഡ്രജനും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ കാര്യക്ഷമത സാധാരണയായി 60 - 70 ശതമാനമാണ്.